De interoperabiliteit tussen ziekenhuisinformatiesystemen blijft de belangrijkste technische hindernis voor het beheer van medische dossiers in Frankrijk. De opeenvolgende programma’s (HOP’EN, SUN-ES, HOP’EN2) hebben ambitieuze doelstellingen vastgesteld, maar de realiteit op de grond toont aan dat de kwaliteit van de gestructureerde gegevens en de recente regelgeving de prioriteiten opnieuw tekenen, ver voorbij de eenvoudige digitalisering.
Structurering van gezondheidsgegevens: de uitdaging die de bedrijfssoftware niet alleen oplost
Een geïnstalleerd DPI (Digitale Patiëntendossier) garandeert geen bruikbare gegevens. We observeren nog steeds significante afwijkingen tussen de werkelijke invoer door zorgverleners en het niveau van structurering dat door de nationale referentiekaders wordt verwacht. Het probleem ligt niet in de tool, maar in de granulariteit van de gegevens die op het zorgpunt worden geproduceerd.
De ziekenhuisverslagen, recepten en biologie-resultaten worden vaak in ongestructureerde PDF’s verzonden. Dit formaat, leesbaar door een mens, blijft ondoorzichtig voor elke geautomatiseerde verwerking. Zonder gestructureerde gegevens in het CDA-R2 of FHIR-formaat is interoperabiliteit een lege belofte. De geregistreerde uitgevers van Ségur golf 2 integreren geleidelijk deze standaarden, maar de effectieve uitrol in de instellingen hangt af van software-updates en lokale configuraties die elke DSI moet aansturen.
Actoren zoals Irist Santé concentreren hun aanpak op deze integratielaag tussen de bedrijfsinstrumenten en de nationale infrastructuren, waar de werkelijke soepelheid van het digitale zorgtraject zich afspeelt.
De Ségur van de digitale wereld heeft de software-uitgevers van gezondheidszorg een tijdschema voor naleving opgelegd. Golf 2 richt zich op de ziekenhuisinstellingen met specifieke eisen voor de automatische voeding van Mon espace santé. In de praktijk betekent dit dat elke gedocumenteerde handeling in het DPI een document moet kunnen genereren dat bruikbaar is voor het DMP van de patiënt zonder extra handmatige tussenkomst.
Mon espace santé in 2026: massale adoptie en operationele grenzen
Meer dan 24 miljoen Mon espace santé-profielen zijn geactiveerd in Frankrijk. Ongeveer 2,5 miljoen mensen raadplegen elke maand hun documenten. Bijna 420 miljoen documenten zijn in de dossiers van gebruikers geplaatst, een stijging van 40% op jaarbasis. Ongeveer 70% van de Fransen heeft ten minste één document in hun ruimte ontvangen.
Deze cijfers tonen aan dat de logica van het gedeelde medisch dossier, gevoed door digitale oplossingen, geen proefproject meer is. De massale voeding is aan de gang, aangedreven door praktijksoftware, ziekenhuisinformatiesystemen en laboratoria voor analyses.
Het volume lost niet alles op. Verschillende beperkingen blijven bestaan:
- De gedeponeerde documenten zijn overwegend PDF’s, wat de secundaire exploitatie (klinisch onderzoek, automatische waarschuwingen, multidisciplinaire coördinatie) belemmert.
- Het actieve raadplegingspercentage door patiënten blijft bescheiden in verhouding tot het aantal aangemaakte profielen, wat vragen oproept over de werkelijke eigenaarschap van de tool door de gebruikers.
- De co-existentie van Mon espace santé met beveiligde gezondheidsberichten (MSSanté) en specifieke ziekenhuisportalen creëert een fragmentatie van de toegang tot informatie voor zowel de patiënt als de behandelend arts.
Opslag van gezondheidsgegevens: het decreet HDS 2026 verandert de spelregels
Het decreet van 24 maart 2026 versterkt de digitale soevereiniteit over de gezondheidsgegevens die in Frankrijk worden gehost. Gecertificeerde HDS-hostingproviders moeten nu garanderen dat de gegevens niet onderworpen zijn aan extraterritoriale wetgeving, wat rechtstreeks gericht is op Amerikaanse cloudleveranciers die onder de Cloud Act opereren.
Voor zorginstellingen heeft deze ontwikkeling directe gevolgen voor de keuze van de infrastructuur. Een ziekenhuis dat een DPI gebruikt dat wordt gehost door een leverancier die niet voldoet aan de nieuwe HDS-norm, moet zijn gegevens migreren of van zijn uitgever een wijziging van de host eisen. HDS-naleving wordt een selectiecriterium dat net zo bepalend is als de functionele dekking van de software.
De versterkte verplichtingen hebben betrekking op transparantie (fysieke locatie van servers, geïdentificeerde onderaannemers) en op de omkeerbaarheid van gegevens. Een instelling moet in staat zijn om al zijn patiëntendossiers in een bruikbaar formaat terug te krijgen in geval van een wijziging van leverancier. Deze technische eis, vaak verwaarloosd in contracten, krijgt een kritische dimensie wanneer het gaat om miljoenen klinische documenten.
Kunstmatige intelligentie en medische dossiers: juridische kaders en echte gebruiksgevallen
De automatisering van medische samenvattingen door AI vormt een concreet gebruiksgeval, dat al is getest in EHPAD. De Agence du numérique en santé (ANS) heeft projecten voor de automatisering van medische dossier-samenvattingen en verslagen van bezoeken geëvalueerd. De uitdaging is niet om de klinicus te vervangen, maar om de administratieve schrijftijd die op zorgverleners drukt te verminderen.
Het juridische kader 2024-2026 vereist dat elke AI-behandeling van gezondheidsgegevens de GDPR en de HDS-norm respecteert. De toestemming van de patiënt, de minimalisatie van gegevens en de traceerbaarheid van algoritmische behandelingen zijn niet-onderhandelbare vereisten. Een AI-model dat is getraind op Franse klinische gegevens moet worden gehost op een HDS-gecertificeerde infrastructuur die voldoet aan het decreet 2026.
In de praktijk integreren DPI-uitgevers modules voor hulp bij de codering van handelingen, detectie van medicijninteracties en vooraf invullen van verslagen. Deze discrete functionaliteiten zorgen voor een meetbare tijdswinst in het dagelijks leven. Ze veronderstellen een kwaliteitsvolle invoergegevens, wat terugverwijst naar het eerder genoemde probleem van structurering.
Coördinatie stad-ziekenhuis: de digitale schakel blijft kwetsbaar
De informatieoverdracht tussen het ziekenhuis en de behandelend arts berust momenteel op MSSanté en op de voeding van het DMP. De gemiddelde tijd voor ontvangst van een ziekenhuisverslag door de huisarts blijft een belangrijke indicator van de digitale volwassenheid van een instelling. HOP’EN2 maakt dit een prioriteitsas.
De digitale tools zijn aanwezig. De hindernis is organisatorisch: late medische validatie, niet-geëlectroniseerde handtekeningcircuits, onvolledige configuraties in het DPI. Een instelling die zijn documentatieketen beheerst (van invoer tot automatische deponering in Mon espace santé) vermindert de onderbrekingen in het traject voor patiënten met chronische ziekten, een populatie waarvoor de informatiecontinuïteit tussen professionals cruciaal is.
De digitale transformatie van medische dossiers in Frankrijk vordert in opeenvolgende lagen. De volgende stap is niet om nog een tool toe te voegen, maar om de gegevens die circuleren tussen de bestaande tools te betrouwbaarder te maken.